Lầu Tứ Phương Vô Sự – Bắc Khuyết Đài

Lầu Tứ Phương Vô Sự

Nằm bên trên Bắc Khuyết Đài của Hoàng thành, lầu Tứ Phương Vô Sự có cái tên khá dài, nhưng sự hiện diện của công trình kiến trúc này trong lịch sử thì lại hơi ngắn, chỉ 45 năm từ 1923 đến 1968. Đặt tên như vậy là mong mọi việc đều bình yên, nhưng trong thực tế, đã có không ít sự cố tác hại đến di tích này, làm cho nó hầu như chỉ còn là một phế tích từ năm 1968. Tuy nhiên, vì xét thấy lầu Tứ Phương Vô Sự có giá trị về mặt nghệ thuật kiến trúc, cho nên, các cơ quan chức năng đã phối hợp tiến hành thám sát khảo cổ học tại khu vực cổ tích này vào năm 2001 và sau đó đã tiến hành trùng tu, phục hồi và phát huy giá trị của nó.

Thật ra, tuy số phận của lầu Tứ Phương Vô Sự trước đây là ngắn ngủi, nhưng tiền thân của nó thì lại lâu dài, có trước khi nó ra đời đến 120 năm. Dù được xây dựng trước hay sau trong quá khứ, các tòa nhà ở đây đều gắn liền với Bắc Khuyết Đài, cho nên, khi tìm hiều về chúng, không thể không nói đến cái đài này.

Lầu Tứ Phương Vô Sự, Tứ phương vô sự lầu

Lầu Tứ Phương Vô Sự hiện nay

Sử sách triều Nguyễn ghi chép rằng, vòng thành bao bọc chung quanh phạm vi Hoàng thành đã được xây dựng vào mùa hè năm 1804. Bấy giờ, ở chính giữa mỗi mặt thành đều có một cái đài, được đặt tên theo phương vị của chúng tính từ trung tâm điểm của Hoàng thành: Nam Khuyết đài, Bắc Khuyết đài, Đông Khuyết đài và Tây Khuyết đài.

Riêng Nam Khuyết đài ở mặt trước của Hoàng thành thì bên trên có xây dựng điện Càn Nguyên. Đến năm 1833, tổng thể kiến trúc Nam Khuyết đài  điện Càn Nguyên đã được vua Minh Mạng cho thay thế bằng tổng thế kiến trúc Ngọ Môn và lầu Ngũ Phụng như chúng ta thấy hiện nay.

Còn cái đài ở giữa 3 mặt thành kia thì từ thời Gia Long đến nay hầu như không có gì thay đổi đáng kể. Nội Các triều Nguyễn cho biết về kích thước của 3 cái đài ấy và 3 ngôi nhà được xây dựng trên đó như sau: mỗi đài dài 15 trượng 5 thước (65,87m), rộng 5 trượng 5 thước (23,37m) cao 1 trượng (4,25m); trên mỗi đài là một “phương gia” (nhà vuông) mỗi bề 2 trượng 5 thước 5 tấc (10,83m), mái lợp ngói liệt.

Với kích thước mỗi bề hơn 10m, đây là những ngôi nhà tương đối rộng rãi. Chúng không chỉ là những điếm canh mà còn được dùng làm nơi túc trực và tránh nắng che mua cho những binh lính giữ nhiệm vụ canh gác và phòng thủ ở mỗi đài. Vào năm 1807, triều Gia Long quy định, mỗi đài phải có 60 người đặt dưới quyền điều hành của một Cai đội và một phó Cai đội, chia nhau ngày đêm canh giữ cho mỗi mặt của Hoàng thành. Đến năm 1832, triều Minh Mạng đã đưa ra những quy định nghiêm cẩn hơn cho mỗi đài về nhiệm vụ bảo vệ an ninh. Nhưng qua thời Thiệu Trị, số binh sĩ canh gác ở mỗi đài chỉ còn một viên Suất đội và 10 người lính (1841), rồi sau đó số lính bị giảm xuống còn 9 người (1845)

Dù sao đi nữa, ngôi nhà vuông ở Bắc Khuyết đài cũng đã được tu bổ hai lần dưới thời Minh Mạng: vào năm 1830 (nhân dịp lễ Tứ tuần Đại khánh tiết của nhà vua) và vào năm 1833 (vì một số cấu kiện bằng gỗ bị xuống cấp). Có lẽ sau đó, ngôi nhà này còn được trùng tu thêm một số lần nữa. Nhưng, một không ảnh do người Pháp chụp Hoàng thành vào khoảng thập niên 1910 cho thấy trên Bắc Khuyết đài không còn ngôi nhà vuông ấy nữa, mà chỉ thấy 2 ngôi nhà nhỏ đứng biệt lập trông giống như 2 điếm canh.

Đến năm 1923, vua Khải Định cho triệt giải 2 điếm canh ấy và cho xây dựng trên Bắc Khuyết đài một tòa nhà 2 tầng với phong cách kiến trúc pha trộn Đông – Tây. Nó được đặt tên mới là lầu Tứ Phương Vô Sự. Một không ảnh khác cũng do người Pháp chụp năm 1932 cho thấy phần nào diện mạo của tòa nhà lầu ấy và quy hoạch sân vườn ở 2 bên tòa nhà trên Bắc Khuyết đài. Sân vườn bấy giờ đã được quy hoạch theo kiểu Châu Âu.

Như vậy, vào thời điểm ấy, chức năng của tổng thể kiến trúc Bắc Khuyết Đài là nơi được dùng để nhà vua và hoàng gia lên hóng mát và ngắm cảnh. Không gian chung quanh tòa nhà lầu này là một không gian mở với nhiều thắng cảnh, như hồ Ngoại Kim Thủy, hồ Nội Kim Thủy có những đảo nhỏ trên mặt nước như Bắc Đảo, Doanh Châu…Đến thời Bảo Đại, lầu Tứ Phương Vô Sự còn là nơi học tập hàng ngày của các hoàng tử và hoàng nữ Bảo Long, Phương Mai, Phương Liên…, mà người phụ đạo là Giáo sư Ưng Quả.

Sau năm 1945, tòa nhà xinh xắn ấy không được quan tâm bảo quản, cho nên ngày càng bi xuống cấp. Nhưng mãi đến năm 1968, nó mới bị bom đạn tàn phá. Sau đó, thời tiết khắc nghiệt và bàn tay con người vô ý thức làm cho nó sập đổ dần, và lâm vào tình trạng hoang phế. Nhưng, di tích này đã được trùng tu xong vào năm 2010 với kinh phí 9 tỷ đồng. Từ đó đến nay, nó trở thành một điểm tham quan thú vị trong Hoàng thành Huế.

Lầu Tứ Phương Vô Sự, Tứ phương vô sự lầu

Bên trong lầu Tứ Phương Vô Sự

Lầu Tứ Phương Vô Sự, Tứ phương vô sự lầu

Lầu Tứ Phương Vô Sự

Một thời gian dài, lầu Tứ Phương Vô Sự được dùng làm quán cafe. Tuy nhiên, sau đó quán cafe phải trả lại mặt bằng nhằm phục vụ công tác bảo tồn và phát triển du lịch.

Tham khảo: Phan Thuận An – HUẾ – Kinh Thành và Cung Điện

Nếu bạn lần đầu đến với Huế thì có thể tham khảo thêm các bài viết bên dưới để chuyến đi của bạn thú vị hơn

Du lịch Huế: Ăn gì ? Chơi gì ? và Ở đâu ?

Nếu bạn cần thuê xe máy, xe oto tự lại hay có lái tham khảo thêm bên dưới:

Dịch vụ cho thuê xe du lịch ở Huế giá rẻ

Dịch vụ cho thuê xe máy ở Huế

Mời các bạn ghé đọc chuỗi bài viết trong chuyên mục KHÁM PHÁ HUẾ của Lá Quê để tìm hiểu thêm về lịch sử Huế

Kinh thành, địa danh và một vài công trình liên quan

Đàn Xã Tắc – Kinh Thành Huế

Cửa biển Thuận An qua các thời kỳ thay đổi như thế nào ?

Tìm hiểu về hệ thống thành quách ở cố đô Huế

Chợ Đông Ba có từ khi nào ?

Sông Hương có từ bao giờ ? – Khám Phá Huế

Thành Trấn Hải – Tuyến đầu bảo vệ kinh đô triều Nguyễn

Lăng Cơ Thánh – Vì sao được gọi là lăng Sọ ?

Nghinh Lương Đình – Nơi nghỉ chân, hóng mát của vua triều Nguyễn

Hoàng thành, Tử Cấm thành và các cung điện

Điện Thái Hòa – Nơi diễn ra các nghi lễ trọng đại của triều Nguyễn

Thế Miếu – Nơi thờ phụng các vua Nguyễn

Hưng Miếu – Nơi thờ thân phụ và thân mẫu vua Gia Long

Cửu đỉnh – Nơi khắc ghi sự giàu có của Tổ Quốc

 

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

scroll to top